پوست , وظایف و واکنشهای پوست | مراقبت از پوست

پوست : اولین وظیفه پوست عملکرد به عنوان یک مانع بین بدن و محیط  می باشد. وسیعترین، سنگین ترین و نیز موثرترین و پیچیده ترین عضو بدن است و بطور متوسط سطح آن در فرد بالغ سطحی معادل۲-۷/۱ متر مربع و وزن آن معادل ۱/۴ کیلوگرم است. سطح پوست دارای ۵ میلیون سلول حسی است .

پوست یک عضو زنده است که تنفس کرده خود را بازسازی میکند، همچنین اعمال فیزیولوژیک مختلفی را نیز انجام می دهد. پوست ما در واقع به عنوان یک چتر، یک سایبان یا یک پوشش محافظ عمل میکند. پوست از سلولهای کاملاً اختصاصی تشکیل شده که به سه لایه مشخص تقسیم می شود و به طور متوسط این سه لایه روی هم ۲ میلی متر ضخامت دارند.

 

پوست

 

پوست  قدیمی ترین( از لحاظ جنین شناسی) و حساس ترین عضو بدن ماست و اولین راه ارتباط با محیط و مؤثرترین محافظ خارجی محسوب  می شود. می توان پوست را قسمت خارجی سیستم عصبی فرض کرد. در واقع پوست ما دستگاه عصبی خارجی ما استریال عضوی که اولین واکنشها را نسبت به محیط نشان می دهد و ارتباط تنگاتنگی با سیستم اعصاب  مرکزی دارد.

ساختمان پوست در حال تجدید مداوم است و این فعالیت توسط سلولهای لایه های عمقی آن تأمین می شود. حدوداً هر ۴ ساعت، پوست ما دو لایه جدید تشکیل می دهد. سلولهای پوست و روده می توانند صدها و هزاران بار طی زندگی یک فرد تقسیم شوندو سلولهای آن بیش از یک میلیون بار در ساعت ریزش می کنند. در روی پوست به عنوان یک تصویر ذهنی، تجربیات کل زندگی از جمله فراز و نشیبهای  احساسی، تأسفهای عمیق و…منعکس  می گردد. حتی با تماسهای عاطفی دچار ضربات خفیف میشود.

نرمی، صاف و صیقلی بودن پوست زودگذر است و به مرور زمان با افزایش سن متحمل چین و چروکها، شیارهای عمیق و افتادگی می شود که نتیجه سالها آسیب است. پوست، سدی برای بدن در مقابل باکتریهای خارجی  است. همچنین منشأ هورمونهای لازم برای تمایز سلولهای دفاعی بوده و لایه های پایینی را از صدمات مکانیکی و تابشی محافظت می کند .

پوست در تنظیم فشار و جریان خون نقش اساسی داشته و در راستای ترمیم و بازسازی خود، ماده ای به نام کراتین می سازد. این عضو مواد سمی و سایر موادی را که در محصولات دفعی بدن ترشح می شود، جذذب می کند. تنظیم کننده حرارت است. در متابولیسم و ذخیره چربی دخیل  است، متابولیسم آب  ونمک را با تعریق تنظیم می کند و نیز ذخیره کننده غذا و آب  است .

آناتومی و وظایف پوست


پوست  بزرگ ترین عضو بدن است و به  شکل غشایی مستحکم و انعطاف پذیر تمام سطح آن را می پوشاند. پوست از لایه ضخیمی از بافت همبند موسوم  به«پوست حقیقی»( دِرمdermis) تشکیل می شود و بر روی آن لایه دیگری به نام«روپوست»(اِپیدرم؛epidermis) قرار می گیرد که خود از ۵ لایه  سلول تشکیل شده است.

رنگ پوست افراد برحسب مقدارماده«ملانین»(melanin، رنگدانه)موجود در اپیدرم متغیر است. تفاوت های ژنتیکی، مقدارملانین  را مشخص می کنند. پرتوهای فرابنفش خورشید، تولید ملانین را تحریک می کنند و این ماده به طورهمزمان با جذب پرتوهای مزبور موجب تیره شدن رنگ پوست می شود.

پوست به شکل تعدیل شده در بخش های مختلف و با نام«مُخاط» یا«غشای مخاطی» مثلاً در لایه مثلاً در لایه ی مفروش کننده مهبل (واژن) ، مثانه ، ریه ، روده ، بینی و دهان ادامه می یابد. غشای مخاطی، فاقد لایه ی بسیار کراتینی پوست سطح خارجی بدن است .

پوست علاوه بر پوشاندن و محافظت از اعضای بدن با پراکنده کردن گرمای حاصل از افزایش جریان خون در رگ های خونی و ایجاد سطحی برای تبخیر عرق، به منظور سرد شدن بدن در موارد بالا، موجب خنک شدن بدن می شود. با کاهش دما، رگ های خونی تنگ تر می شوند و تولید عرق کاهش می یابد

اپیدرم (روپوست) بیرونی ترین لایه پوست است و لایه ای است که دارای رگ نیست و ضخامت آن به۷٫/.تا۴/۱ می رسد. این لایه در سطوح کف دست و کف پا از داخل، از ۵ لایه به اسمی«لایه قاعده ای» (متشکل از سلولهای چندوجهی مسطح و دارای زایده های کوتاه) ؛ «لایه دندانه دار» ( متشکل از سلولهای دانه دار مسطح)؛ «لایه شفاف»( متشکل از چند لایه سلول شفاف دارای هسته های نامشخص و یا بدون هسته) و «لایه شاخی» ( شامل سلولهای مسطح، مُرده و شاخی شده و بدون هسته) ساخته می شود. معمولاً در اپیدرم سطح عمومی بدن «لایه شفاف» وجودندارد.

عمیق ترین لایه اپیدرم ، یعنی لایه قاعده ای، لایه های سطحی تر را به بافت های زیرین متصل  و محکم می کند و سلول های جدیدی می سازد که جانشین سلول هایی که در اثر خراشیدگی از دست رفته اند می شوند. سلولهای هر لایه به دنبال بالغ شدن به طرف بالا مهاجرت می کنند. بر روی لایه قاعده ای، لایه سلولهای خاردار قرارگرفته است. سلولها با مهاجرت به لایه بعدی، یعنی لایه دانه دار، به شکل مسطح درمی آیند و موازی با سطح پوست قرارمی گیرند.

لایه ای از نوار بافتی یکنواخت و نازک و شفاف به نام لایه روشن(شفاف) بر روی لایه دانه دار قرار گرفته است. خارجی ترین لایه، یعنی لایه شاخی از پلاکهای پوسته پوسته و سنگفرشی شامل سلولهای مرده حاوی کراتین( که نوعی پروتئین ضدآب است که ظرف چند روز سخت می شود) تشکیل شده است. این لایه شاخی در نواحی ای  از بدن که بیشتر در  معرض خراشیدگی قراردارند( مانند کف دست و  پا)، ضخیم و در مناطق محفوظ تر، نازک است. لایه های اپیدرم، در مجموع۵/۰ تا۱/۱ میلی متر ضخامت دارند.لایه اپیدرم« کوتیکول» ، (cuticle) نیز نامیده می شود.

پوست حقیقی (دِرم) از یک لایه نازک در بیرون و یک لایه شبکه ای متراکم( که از لایه اول ضخیم تر  و عمقی تراست) تشکیل می شود و حاوی شبکه رگ های خونی و لنفی، رشته های عصبی، پایانه های اعصاب حسی، چربی، فولیکول های مو، غدد سِباسِه (ترشح کننده چربی و مواد زاید اپی تلیال)، مجاری غدد عرق، رشته های عضله صاف، رشته های قابل ارتجاع (الاستین) و کلاژن فراوان است. رشته های الاستین و کلاژن موجب کش سانی و استحکام پوست می شوند .  لایه دوم در کف پا و دست بسیارضخیم است. سابقاً به لایه دِرم«کوریوم» (corium) گفته می شد.

ساختمان پوست


پوست ما شامل سه بافت اصلی  است که هرکدام وظیفه خود را انجام می دهند:

روپوست ( اِپی دِرم )

خارجی ترین لایه پوست، که نازک  بوده و از سلولهای سنگفرشی ساخته شده است. این بافت خارجی نقش اساسی در حفاظت  را بازی  میکند. ماده ای پروتئینی به نام کراتین یکی از ویژگیهای اصلی این لایه است. سلولهای آن تقریباً هر ۲۸ روز جایگزین یکدیگر می شوند .

این سلولها با مسطح شدن و تولید مواد جدیدبه تدریج متمایز(عملکرد مخصوص به خود) می شوند. در پایان تکامل، سلولهای شاخی(سلولهای حاوی کراتین) ساخته می شوند. در ابتدا سلولها با کمک یک «سیمان» به هم می چسبند. سپس پوسته پوسته شده و می ریزند .

پوست ( دِرم )

زیرلایه ی اپی درم ، لایه دِرم می باشد که حاوی عروق خونی، رشته های عصبی و غدد پوست(چربی و عرق) است. این لایه یک بافت تغذیه ای و محافظ  می باشد که اجزای اصلی آن مواد پروتئینی به نام کلاژن، الاستین و هیالورونیک اسید هستند و انعطاف پذیری و حالت ارتجاعی پوست را تأمین کرده و از آن در مقابل از دست دادن آب محافظت می کنند.

زیر پوست ( هیپودِرم )

عمیق ترین لایه پوست است که به طرف پایین کشیده شده، به عضلات و بافتهای زیرین متصل است. زیر پوست  شامل سلولهای چربی بوده و کار آنها محافظت از ارگانهای داخلی و ایزوله کردن ساختارهای زیرین در مقابل تغییرات ناگهانی دمایی است.

انواع پوست


برای اکثر خانم ها « نوع پوست » جزو اسرار به شمار  می آید و سر در آوردن از نوع پوست خود، برایشان دشوار و پیچیده است. با افزایش سن، این موضوع به معمایی تبدیل می شود که به نظر می رسد هرگز راه حلی ندارد!

در دوره نوزادی ، ممکن است که پوست ما، خشک باشد و در دوران نوجوانی به طور وحشتناک چرب به نظر برسد و مستعد آکنه ( جوش) شود، و بیش از آنکه به خود بیاییم، به بزرگسالانی تبدیل می شویم که آثار استرس و خستگی، در پوستمان ردپایی از خطوط ظریف بر جای گذاشته اند که به تدریج تبدیل به چین و چروک های عمیق خواهند شد. آگاهی یافتن از نوع پوست، کلید داشتن پوستی سر زنده، شاداب، شفاف و جوان است، زیرا در نتیجه آن می توان از محصولاتی استفاده کرد که براساس نوع پوست ساخته شده اند و موجب سلامتی پوست می شوند

پوست معمولی

اگر پوست معمولی دارید، خود را خوش شانس بدانید!  پوست معمولی به پوستی گفته می شود که از ساختار صاف و متعادلی برخوردار است و چرب یا خشک به نظر نمی رسد و منافذ و لکه ها بر روی سطح آن به چشم نمی آیند، به طور معمول، پوست طبیعی به دنبال فعالیت بدنی، به ویژه در ناحیه گونه ها به رنگ صورتی درمی آید و به اصطلاح گل می اندازد. ( این رنگ در نتیجه وجود جریان خون مناسب ایجاد می شود.) حتی پوست معمولی هم دستخوش تغییرات فصلی می شود. به عنوان مثال، مواجهه زیاد با پرتو زیان بخش آفتاب، آلودگی هوا و استرس می تواند پوست طبیعی را به پوست چرب یا پیر تبدیل کند. بنابراین پوست معمولی خود را با مراقبت منظم، از خشک یا چرب شدن محافظت نمایید .

اگر دارای پوست معمولی هستید، پس از تمیز کردن صورت خود با پاک کننده ملایم، آن را با یک کرم یا لوسیون ملایم مرطوب کنید.- اگر پوستتان خسته، کثیف یا چرب به نظر می رسد، تقویت کننده ( تونر؛ Toner ) تنها چیزی است که لازم دارد . پوست معمولی هنگامی سالم است که بتواند تنفس کند؛ پس به آن استراحت بدهید و با پوشاندن دایمی آن با مواد آرایشی راه تنفس منافذ آن را نبندید!  همیشه پوست خود را با استفاده از کرم ضد آفتاب ( در تابستان و زمستان) از پرتوهای زیان بخش فرابنفش خورشید محافظت کنید.

پوست خشک

پوست خشک ( Xerosis ) از انواع بسیار شایع پوست است. پوست خشک، ظاهری تشنه و سوخته دارد و به ویژه در فصل زمستان که پوست در معرض سرما قرار می گیرد و نیز در هوای خشک و در موارد حضور در اتاق های دارای سیستم گرمایی دارای بافتاری سفت می شود. خشکی پوست در نواحی بازو، ساق پا و صورت شایع تر است که اغلب در ابتدا به شکل لکه های صورتی کوچک تظاهر می کند و در صورت عدم درمان، خشکی پوست می تواند تبدیل به لکه های قرمز دردناک و ناهمواری شود که سرانجام خارش دارد و پوسته پوسته می شوند. پوست خشک گاهی به حدی خارش دار و دچار تحریک می شود که به اختلال خواب فرد می انجامد.

برای کاهش دادن خشکی پوست آن را با فرآورده های مرطوب کننده تمیز کنید و به طور مرتب، در طول روز و به ویژه قبل از خواب شب، کرم یا لوسیون دارای پایه روغنی به پوست بمالید. یک راه مؤثر برای مرطوب نگه داشتن پوست خشک، کاهش دادن دفعات، مدت و دمای استحمام است. همچنین از صابون های زبر و خشن برای استحمام یا تمیز کردن پوست صورت خود استفاده نکنید و همیشه بعد ار استحمام و قبل از خواب شب، به تمام بدن خود لوسیون مرطوب کننده بمالید .  خوردن مرتب مقداری میوه و نوشیدن مقدار زیاد آب، پوست شما را شاداب و مرطوب نگه می دارد.

پوست چرب

معمولآ پوست چرب دارای منافذ بزرگ و جوش ها ( کورک ها) ی چرب است و لکه لکه به نظر می رسد. پوست چرب، مقدار بسیار بیشتری چربی نسبت به آنچه ضروری است دفع می کند که در نتیجه، گاهی براق و کثیف به نظر می آید. نوجوانان بیش از همه دارای پوست چرب هستند که علت آن بالا بودن مقدار هورمون ها است. علاوه بر این رژیم های غذایی حاوی چربی زیاد، بارداری، مصرف قرص های جلوگیری از بارداری، مواد آرایشی خشن و هوای گرم، از عوامل شایع برانگیزاننده چربی پوست هستند. برای تمیز نگه داشتن پوست و کاهش چربی آن، باید از صابون های طبیعی استفاده کنید که حاوی هیچ نوع افزودنی مصنوعی نباشند.

این صابون های طبیعی پوست را می شویند و از مسدود شدن منافذ پوست پیشگیری می کنند و موجب از بین رفتن سبوم ( Sebum ؛ ماده ای روغنی که به وسیله غدد سباسه پوست به وجود می آید) می شوند. مواد پوسته ساز ( اکسفولیاتر) و گل رس یا ماسک ها برای تمیز کردن عمقی تر پوست مفید هستند.

پس از شستشوی پوست فقط یک مرطوب کننده فاقد چربی بر روی آن بمالید. با این کار، پوست به طور ملایم مرطوب نگه داشته می شود و منافذ آن مسدود نمی شوند. رژیم غذایی حاوی سبزیجات برگدار و میوه ها پوست را خشک تر و تمیزتر می کند وغذاها یا دسرهای سرخ شده و پرادویه و آب نبات و شکلات و نوشیدن الکل نیز از عوامل اصلی ایجاد کننده چربی پوست هستند.

پوست مختلط

اگر پوست بینی شما براق و پوست گونه هایتان خشک است، نوع پوستتان مختلط به شمار می آید. پوست مختلط، همان طور که از نام آن مشخص است، مخلوطی از دو نوع پوست متفاوت است که به طور معمول در« الگوی T »چرب است ( یعنی در منطقه ای از پیشانی شروع می شود و به طرف پل بینی می رود و به زیر چانه خاتمه می یابد) و در بقیه نواحی صورت طبیعی یا خشک به نظر می آید. پوست مختلط بسار تحت تأثیر تغییرات فصلی و استرس قرار دارد.

برای محافظت از پوست مختلط، شستشو به وسیله پاک کننده ملایم ( دوبار در روز) ؛مرطوب کردن نواحی خشک با مرطوب کننده قوی، و کنترل نواحی چرب دارای منافذ بزرگ به وسیله مالیدن تقویت کننده ( تونر) یا ماسک، بعد از تمیز کردن ضرورت دارد. آرایش جاذب چربی بهترین انتخاب برای پوست های مختلط است از آنجا که پوست مختلط بسیار حساس است از فرآورده های آرایشی ملایم استفاده کنید.

پوست حساس

معمولأ پوستهای حساس، هنگامی که تغییرات دمای شدید ( بین سرد و گرم) به وجود می آید تحریک یا قرمز می شوند . غالبا پوست های حساس خشک به نظر می آیند و سیاهرگهای سطحی آن دیده می شوند. اغلب افراد دارای پوست خشک نمی توانند از فرآورده های پوستی دارای مواد عطری قوی استفاده کنند و مجبور به استفاده از فرآورده های ضد حساسیت مخصوص این نوع پوست هستند. اگر پوستتان حساس است آن را با پاک کننده فاقد صابون تمیز کنید و هرگز بیش از ۲ بار در روز این کار را انجام ندهید. از مواد پوسته ساز ( اکسفولیاتر) زبر و حوله های زبر استفاده نکنید.

چنان چه پوست ناحیه زیر بغل شما نیز حساس است، همیشه قبل از تراشیدن موهای این ناحیه از ژل اصلاح استفاده کنید. یا برای ازاله موهای ناحیه مزبور از موم استفاده نمایید زیرا مدت اثر آن طولانی تر است و دیگر نیاز به تراشیدن این موها ندارید. علاوه براین قبل از خریدن عطر جدید همیشه نمونه آن را بر روی مچ دست خود آزمایش کنید و در صورتی که پوست این ناحیه واکنش  نشان داد ( به صورت قرمزی یا خارش) از خرید آن صرف نظر نمایید.

اکثر فرآورده های مخصوص پوست حساس از ترکیبات گیاهی طبیعی و ملایم، مثل چوب صندل، استوقدوس، بابونه، رز و نرولی ساخته می شوند ( neroli نوعی روغن است که از گل پرتقال سویل که نوعی پرتقال تلخ است و در ساختن مارمالاد و عطر به کار می رود به دست می آید)  .

پوست قرمز

بعضی پوست ها در اثر تغییرات شدید حرارت، قرمز رنگ می شوند. برخی از افراد در اثر بیماری های جدی تر پوست دچار قرمزی صورت، روی بازوها، دست ها و پاها می شوند. – شایع ترین عامل قرمزی پوست، آفتاب سوختگی است. پس از مواجهه با پرتوهای زیان بخش UVA ( فرابنفشA ) UVB ( فرابنفشB) پوست دچار سوختگی می شود. آفتاب سوختگی موجب سوزش ، داغی و حساس شدن پوست در هنگام لمس می شود. پوست های مستعد آکنه ( جوش صورت) نیز ممکن است در اثر پوشیده شدن به وسیله جوش ها قرمز شوند. پوست های حساس دارای بافتار نازک و ظریف در فصل زمستان به  سرعت در اثر وزیدن باد سرد و خشک قرمز می شوند.

شدیدترین قرمزی پوست در اثر بیماری های پوستی مانند اگزما یا تحریک های آلرژیک ایجاد می شود. – اگر پوستتان همیشه قرمز و دچار خارش، پوسته ریزی، تاول و التهاب است هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید. در صورتی که مبتلا به بیماری پوستی شده اید آن را نخارانید و از فرآورده های خانگی و ناشناخته را بر روی پوست ملتهب نمالید و حتماً از پزشک کمک بخواهید .

پوست پیر

پیرشدن  پوست از نظر پزشکی «الاستوز اکتینیک» یا «پیری ناشی از نور»  نامیده می شود. پوست به طور طبیعی از اواسط دهه سوم زندگی شروع به از دست دادن سفتی خود می کند. عوامل خارجی اصلی که موجب پیری پوست می شوند عبارتند از مواجهه با نور خورشید، نیروی جاذبه، وضعیت خوابیدن و استعمال دخانیات.

پیرشدن پوست با نازکی و شفاف شدن آن مشخص می شود. گاهی کک و مک یا لکه های پیری( که به آنها لکه های کبدی هم می گویند) به تدریج ایجاد می شوند. همچنین سیاهرگ های عنکبوتی شکل و چین و چروک ها و خطوط ظریف در اطراف چشم ها و دهان ظاهر می شوند. ممکن است پوستی که تاکنون نرم و مر طوب بود، شروع به خشک و خارش دارشدن کند و با افزایش سن، در اثر تخریب رشته های واقع در زیر سطح پوست شُل و آویزان شود.

استفاده از صابون های زبر، عطرها، حمام داغ و ترکییبات خشن،پوست را پیرتر می کند. اگرچه هیچ چیز قادر به متوقف ساختن روند عادی پیری پوست نیست، مصرف ویتامینA می تواند به بازسازی پوست و کندسازی روند پیری آن کمک کند. مالیدن روزانه کرم ضدآفتاب نیز به محافظت پوست در برابر پرتوهای فرابنفش آفتاب کمک می کند. رژیم غذایی نیز با بهداشت پوست در ارتباط است. برای داشتن پوست سالم و جوان مقدار زیادی آب بنوشید و روزانه مقداری میوه و سبزیجات مصرف کنید تا مواد غذایی لازم برای افزایش قابلیت ارتجاع(کش سانی) پوست به آن برسد.

پوست مستعد آکنه (جوش صورت)

پوست مستعد جوش صورت(آکنه و ولگاریس، acne vulgaris) از انواع شایع پوست است. جوش صورت موجب ناراحتی زیاد فرد می شود. جوش های صورت به شکل «سرسفید»White heads (کومدون)، « سرسیاه»(black heads ) کورک(pimple)، «قرمزی»، «التهاب» و «تحریک» مشخص  می شوند . پوستهای مستعدآکنه، اغلب ظاهری براق، چرب و غیرتمیز دارند و منافذ بزرگی نیز بر روی پیشانی، بینی، چانه، گونه ها، گردن، پشت و شانه های افراد دارای این نوع پوست دیده می شوند.

پوستهای مستعدآکنه، عمدتاً تحت تدثیر رژیم غذایی و شرایط محیط قرار دارند و گاهی به وسیله مواد آرایشی تحریک می شوند. تمیز نگه داشتن پوست و کنترل چربی آن در افراد دارای پوست مستعد آکنه بسیاراهمیت دارد.

یکی از ساده ترین درمانهای خانگی برای این نوع پوست، استفاده از ماسک صورت حاوی مخلوطی از سیب رنده شده و عسل است. ماسک  باید به مدت ۱۰ دقیقه بر روی پوست  باقی بماند. سپس آن را با آب سرد  بشویید. ماسک ها برای خشک کردن پوست، بستن منافذ آن تأثیر خوبی دارند. سیب و عسل، ویتامین های مختلف و مواد غذایی لازم برای سلامتی پوست را در اختیار آن قرار می دهند. یک راه  ساده برای تنفس بهتر پوست، به حداقل رساندن استفاده از مواد آرایشی است. همیشه پوست خود را بعد از تمیزکردن، با مرطوب کننده های دارای پایه آب مرطوب نگه دارید.

مراقبت از انواع پوست


نخستین گام برای داشتن پوستی زیبا ، آگاهی یافتن از نوع آن می باشد؛ زیرا از  این طریق قادر خواهید بود هرچه  بهتر از پوستتان مراقبت و همچنین فراورده های بهداشتی و آرایشی نوع پوست خود را انتخاب کنید. به طورکلی ۵ نوع پوست وجود دارد :

معمولی

نه زیاد خشک و نه زیاد چرب است، منافذ پوست قابل رؤیت بوده اما بزرگ و یا مسدود نیستند. پس از شستشو نرم و لطیف  میگردند، به ندرت جوش می زند.

نحوه مراقبت از آن

روزی دوبار صورت خود را با شوینده های ملایم شستشو داده و از مرطوب کننده استفاده کنید.

چرب

پوست مورد نظر،اغلب چرب است،سطح آن ضخیم و خشن می بــاشد، منافذ پوست بزرگ و قابل رویت میباشد،پوست براق است. صورت زیاد جوش می زند،گرد و غبار و آلودگی بیشتری را به خود جذب می کند، غـدد چربی بیش از حـد فعال می باشند؛ به همین خاطر منافذ پوست در معرض انسداد است، پـوست کـمـتـر چروکیده میشود.

نحوه مراقبت از آن

  1. روزی ۲ مرتبه صورت خود را با شوینده هـای ملایم شستشو دهید.
  2. همواره از شوینده های ملایم و غیر چرب و حاوی الکل استفاده کنید.
  3. از لوازم آرایشی غیر چرب استفاده کنید.
  4. به خاطر داشته باشید پوست چرب نیز نیاز به مرطوب کننده دارد بنابراین از مرطوب کننده هر روز استفاده کنید.
  5. با آب سرد صورت خود را بشویید تا منافذ پوستتان بسته گردد
  6. از غذاهای سرخ شده و شکلات کمتر استفاده کنید.

خشک

پوست نازک و کاغذ مانند است، هنگـام لمس خشکی آنر احساس می کنید، منافذ آن بسیار ریز می باشند. صورت به ندرت جوش می زند، چون غدد چربی کم کار می باشند؛ بنابراین پوست خشک و معمولاً پوسته پوسته می گردد. مستعد چین و چروک می باشد. در زمستان پوست خشک تر شده و خارش پیدا می کند.

طرز مراقبت از آن

  1. همواره از لوازم آرایش ملایم فاقد الکل استفاده کنید
  2. هر روز پوست خود را با مرطوب کننده مرطوب کنید
  3. همواره صورت خـود را بـا شـوینده هـای ملایم و غیر صابونی بشویید، زیرا صابون چربی پوست شما را با خود می شوید.
  4. از کرمهایی که محتوی( آلفاهیدروکسی اسید) میباشد استفاده کنید.
  5. شستـشوی صورت با روغن بادام و یا زیتون بسیار مؤثر می باشد.
  6. یـک سیب را رنده کرده مدتی در یخچال گذاشته و ۱۵ دقیقه روی صورتتان قرار دهید.

مختلط (ترکیبی )

اغلب افراد پوستشان ترکیبی می بـاشد بـدین مـفهوم که بخشی از پوستشان چرب و بخشی خشک است، خشکی معمولاً در نواحی گونه، دور چشم و گردن و چربی در نواحی پیشانی، بینی و چانه وجوددارد.

بهتر است برای نواحی چرب یک نوع فراورده و نواحی خشک فراورده دیگری استفاده کنید.

طرز مراقبت از آن

  • صورت خود را روزی ۲ مرتبه با شوینده های ملایم شستشو دهید،گلاب برای طراوت پوست بسیار مؤثر است.

حساس

بـه آسـانی تـحریک میگردد ومشاهده خارش، سوزش، قـرمـزی و ساییدگی در پوست امری رایج است.گهگاهی جوش می زند .

طرز مراقبت از آن

  • از صابون استفاده نکنید و در عوض لوسیونهای شستشوی ملایم و غیر حساسیت زا را بکار ببرید.
  • نکاتی در مورد سلامتی آن
  • آب فراوان بنوشید.حداقل روزی ۱۰-۶ لیوان آب سبب دفع سموم بـدن میگردد و برای سلامتی پوست بسیار مهم است.
  • از کرمهای ضد آفتاب استفاده کنید تا پوستتان دچار پیری زود رس نگردد.
  • رژیم غذایی مناسب داشته باشید. روزانه مـقادیـر زیادی سبزیجات و میوه های تازه بخورید. سویا برای پوست بسیار مفید میباشد.
  • مشروبات الکلی و سیگار را ترک کنید. سیگار ویـتامین C بدن را از میان می برد که سبب آسیب به بافت ارتجاعی پوست گشته و چین و چروک در پوست نمایان میگردد. الکل نیز عروق خـونی را منبسط کرده و سبـب قـرمزی و احسـاس خارش در پوست میگردد.
  • ورزش کنید. پوست شما نیاز به تنفس دارد. با دویدن و یـا پیاده روی ساده جریان خون شما افزایش یافته و اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به پوستتان میرسد.
  • استرس را به حداقل برسانید. استرس سبب اختلال در هـورمـونـهای بدن گشته که بر پوستتان اثر سوء می گذارد.
  • خواب کافی داشته باشید. ۶ الی ۸ ساعت در شبانه روز بخوابید.
  • سس مایونز یک مرطوب کننده فوق العاده برای پوست صورت می باشد. آن را بـه صورت ماسک می توانید استفاده کنید(البته با کمی احتیاط و عدم زیاده روی).

بهترین روش های مراقبت از پوست


مراقبت از پوست، فقط زمان خروج از منزل ضروری است. استفاده از کرمهای ضِدِّ آفتاب با SPF حدّاقل دَه، به ویژه در فصل تابستان ضروری است. به هر میزان پوست شما روشن تر و حسّاس تر باشد نیاز به کرم ضدّ آفتاب با SPF بالاتری دارید. برای انتخاب کرم ضدّ آفتاب نیز به پوست خود توجه کنید. متخصصان پوست معتقدند پس از شناخت انواع پوست، رعایتِ نکات زیر برای مراقبت از پوست ضروری است. با رعایت این نکات به طور  مرتب، می توان پوستی سالم، لطیف و شاداب داشت.

پاک کردن آرایش و تمیز کردن

تنوع انواع صابون ها و لوازم آرایشی بهداشتی، به ویژه انواع پاک کننده ها نباید باعث سردرگمی و انتخاب نادرست شما شود. برای پاک کردن آرایش و تمیزکردن پوست، توجه به دو نکته ضروری است؛ اولاً این که برای پاک کردن آرایش صورت به هیچ وجه نباید از صابون استفاده کرد و دوم این که برای هرنوع پوست، نوع صابون ویژه ای نیاز است. از این رو برای پاک کردن صورت استفاده از پنبه آغشته به کرم یا دستمالهای آرایشی پاک کن استاندارد و بدونِ الکل توصیه می شود.

فراموش نکنید که پنبه یا دستمال را به آرامی روی صورت بکشید. اگر از پاک کننده های محلول استفاده می کنید، لازم است بسته به نوع پوست، پاک کننده ای را انتخاب کنید که معمولاً برای پوست های چرب از انواع کم چربی که بخش آبی پاک کننده بیشتر باشد، استفاده می کنند و برای پوست های خشک برعکس. اکنون پس از پاک کردن آرایش پوست با استفاده از آب گرم و صابون- صابون متناسب با نوع پوست-صورت را شستشو داده و سپس بلافاصله با آب سرد، صورت را بشویید تا منافذِ پوست که در اثر شستشو با آب گرم  باز شده بودند، مجدداً بسته شده و به حالت طبیعی بازگردند.

تقویت

تقویت پوست که یکی از روش های مراقبت از پوست می باشد با استفاده از ترکیباتی به نام«بهبود دهنده» است. بهبود دهنده ها نه تنها باعث تقویت و بازسازی پوست می شوند، بلکه باعث از بین رفتن بقایای آلودگی سطح پوست می گردند و در واقع کار پاکسازی را تکمیل  میکنند. برای انتخاب بهبود دهنده نیزبه نوع پوست توجه کنید.  برای پوستهای چرب یا خیلی چرب، بهبود دهنده های بدون چربی و برای نوع خشک، بهبود دهنده های چرب نیاز است.

مرطوب کننده ها

پوست از هرنوعی که باشد، نیازمند رطوبت است. اما برای انتخاب  نوع مرطوب کننده، توجه به نوع پوست ضروری است. برای پوستهای خشک از مرطوب کننده های چرب و برای پوستهای چرب از انواعی که چربی کمتری داشته و مایع مرطوب کننده بیشتر است، استفاده کنید. برای پوست طبیعی، مختلط(ترکیبی) و حساس نیز پیش از انتخاب مرطوب کننده، نوع پوست را مدّ نظر قراردهید. جدا از پوست و استفاده از کرم مرطوب کننده متناسب با آن، استفاده از کرمهای حاوی آلفاهیدروکسی اسید(AHAS) یا کرمهای حاوی میوه یا شیر بسیار مناسب است. به ویژه در جوانان و نوجوانان، چرا که کرمهای حاوی ترکیبات میوه به ویژه میوه های ترش و یا میوه هایی چون هلو،خیار، هندوانه باعث لطافت و جوانی پوست می شوند.

شادابی آن نتیجه مراقبت

تغدیه مناسب و توجه به نوع موادغذایی مصرفی یکی از مهم ترین نکات در حفظ سلامت، لطافت و شادابی پوست است. مصرف موادغذایی حاوی ویتامین ِA,C,D,E به مقدارکافی، جهت شادابی وسلامتِ پوست ضروری است. ویتامین C از تشکیل رادیکالهای آزاد جلوگیری کرده و مانع ایجاد چین و چروک پوست می شود. شفافیت و شادابی پوست از دیگر فواید مصرف موادغذایی حاوی ویتامینC است. بهترین منابع غذایی حاوی ویتامینC عبارتند از:لیموترش تازه،گوجه فرنگی، پرتقال، کلم بروکلی، فلفل سبز شیرین، توت فرنگی و انار. ویتامینA از تأثیر اشعه ی UV برپوست بدن به ویژه پوست  صورت جلوگیری می کند.

از بهترین منابع غذایی حاویویتامینA میتوان به میوه ی زرد و نارنجی چون هویج، پرتقال و انواع سبزیها به ویژه سبزیهای پهن برگ و تیره چون اسفناج وکاهو و خوراکیهایی چون تخم مرغ، شیر و جگر  اشاره کرد. مصرف موادغذایی حاوی ویتامینE  باعث جلوگیری از ایجاد رادیکالهای آزاد در بدن شده و مانع از ایجاد چین و چروک صورت و پیری زودرس آن وشادابی پوست می شوند.

بهترین منابع غذایی حاوی ویتامینE عبارتند از: میوه های روغنی چون انبه، انواع آجیل خام، سبزیهای پهن برگ و غلات. مصرف مواد غذایی حاوی ویتامینD باعث شفافیت و شادابی پوست و مراقبت از پوست در برابر اشعه خورشید به ویزه نورUV خورشید می شود. موادغذایی چون انواع ماهی های روغنی، شیر حاوی ویتامین از مهم ترین منابع حاوی ویتامینD هستند. از سوی دیگر پیاده روی  در آفتاب- با رعایت نکات ایمنی- حداقل روزی ۲۰ دقیه نیاز بدن به ویتامین Dرا مرتفع می کند.

رنگ پوست


از سالها پیش این نظریه مورد قبول همگان بود که پوست تیره برای حفاظت در برابر سرطان پوست به وجود آمده است. اما کشفیات تازه به شکل‌گیرى چارچوب تازه‌اى براى درک اساس تکاملى تنوع در رنگ پوست انجامیده است .

 

رنگ پوست

 

پوست انسان براى پیشگیرى از تخریب نوعى ویتامین B (فولات) تیره‌تر و براى تقویت تولید ویتامین D ، روشن‌تر شده است. این تغییرات که فرآورده‌ انتخاب طبیعى هستند، اثرات عمیقى بر موفقیت تولید مثلى انسان داشته‌اند.تکامل انگیزه‌دار شدن پوست با گرایش به بى‌مویى در انسان ارتباط دارد.

پوست شامپانزه‌ها رنگ روشنى دارد و در بیشتر بخش‌هاى بدن با مو پوشیده مى‌‌شود. در جانوران جوان، پوست صورت، دست‌ها و پاها صورتى رنگ است و تنها زمانى که با افزایش سن جانور، در معرض نور خورشید قرار مى‌‌گیرد، کک و مک‌دار یا تیره مى‌شوند. انسان‌هاى اولیه نیز پوست روشن و پوشیده از مو داشتند.اما با کا هش میزان موهاى پوست، انسان با مشکل دیگرى رو به رو شد.

پوست بى مو به نور خورشید، به خصوص پرتوهاى فرابنفش ( UV  )، حساس‌تر است. وقتى انسان تقریباً بى‌مو شد، توان تولید ملانین را به دست ‌‌آورد. ملانین مهم‌ترین تعیین کننده رنگ پوست و در عین حال ضد آفتاب طبیعت است. ملانین مولکول درشتى است که از یک طرف پرتوهاى فرابنفش را جذب مى‌کند ( حفاظت فیزیکى) و از طرف دیگر مواد شیمیایى مضرى را خنثى مى‌کند که رادیکال آزاد نامیده مى‌شوند و پس از آسیب‌رساندن پرتوهاى فرابنفش به پوست شکل مى‌گیرند.

رنگ طبیعی آن

رنگ طبیعی پوست به سه عامل هموگلوبین ،کاروتنوئید و رنگدانه ی ملانین بستگی دارد.

ملانین (Melanin)ماده ای است که توسط سلول هایی به نام ملانوسیت (Melanocytes)در پوست تولید می شود. عامل اصلی تعیین کننده ی رنگ پوست ملانین است و اختلافات نژادی و جغرافیایی در رنگ پوست، مربوط به این رنگدانه است. سیاه پوستان دارای ملانین بیشتری نسبت به سفید پوستان هستند. همچنین ملانین به عنوان یک ضد آفتاب در بدن عمل کرده و در برابر اشعه ی ماورای بنفش خورشید از پوست حفاظت می کند.

مناطقی که تابش نور خورشید شدیدتر است، سلولهای ملانین ساز، ملانین بیشتری تولید می کنند تا از آسیب های پوستی ناشی از آفتاب جلوگیری کند. لک های تیره ی پوست، در اثر تجمع و ته نشین شدن مقدار زیادی ملانین در قسمتی از پوست به وجود می آیند.

تغییر رنگ آن

تغییرات رنگ پوست باعث ایجاد مشکلات روحی و اجتماعی در افراد می شود، به خصوص در کسانی که به دلیل نوع شغل خود، تماس چهره به چهره و مستمر با دیگران دارند که می تواند موجب افسردگی یا تأثیر گذاری بر فعالیت فرد شود. از این رو شناخت علل این اختلالات رنگدانه ای در رنگ پوست و درمان صحیح تغییر رنگ پوست بسیار مهم است و گاه درمان های ناصحیح می تواند مشکل بیمار را زیادتر کند.

درمان بیمار که دچار تغییر رنگ پوست شده بایستی با توجه به علت بیماری ،شدت بیماری، شغل، شرایط اجتماعی و محیطی بیمار انجام شود. از طرف دیگر بایستی بیمار اطلاعات صحیحی از بیماری خود، روش درمان، طول مدت درمان و مراقبت های بعدی داشته باشد.تغییرات رنگ پوست به دو صورت است :

  • پر رنگی یا لک تیره ی صورت
  • کم رنگی یا سفید شدن صورت

در لک های تیره ی پوست افزایش در پیگمان ملانین یا افزایش سلول های رنگدانه ساز دیده می شود .عوامل مختلفی می توانند روی میزان و کیفیت رنگدانه ها و سلول های رنگدانه ساز تاثیر گذاشته و باعث تغییر رنگ پوست و ایجاد لک های تیره ی صورت شوند که عبارتند از :

  • بیماری ها و اختلالات ارثی و ژنتیکی
  • بیماری های سوخت و ساز سلولی
  • بیماری های هورمونی
  • بیماری های التهابی
  • عفونت های موضعی پوست
  • عوامل شیمیایی
  • داروها

علل تغذیه ای شامل کمبود ویتامین ها و سوء تغذیه و بالاخره بدخیمی های پوستی.

انواع تغییرات رنگ پوست در افراد

ذاتی

رنگ پوست ذاتی که عبارتست از میزانی از رنگزایی ملانین که به صورت ژنتیکی تعیین شده و در غیاب هرگونه تماس با نور خورشید یا تأثیرات دیگر وجود دارد.

اکتسابی

رنگ پوست اکتسابی که به علت تماس با نور آفتاب یا عوامل هورمونی(همانند حاملگی ) به وجود می آید. در بعضی بیماری ها نیز مثل ملاسما (لک صورت) و آدیسون در اثر هر دو عامل، یعنی تداخل بین عوامل هورمونی و نور آفتاب به وجود می آید. سلول های حاوی رنگدانه های پوست در نقاط مختلف بدن تراکم متفاوتی دارند، ولی بیشتر در صورت و ناحیه ی تناسلی دیده شده و تعداد آنها در نقاط در معرض نور دو برابر نقاط پوشیده شده است. از طرف دیگر پررنگی یا سیاه بودن پوست ممکن است در مواردی مفید نباشد.

مثلاً سیاه پوستان ۳۰ درصد بیشتر از سفید پوستان، گرما از آفتاب دریافت کرده و این گرما با تعریق بیشتر خنثی می شود، در حالی که در آب و هوای سرد ، پوست های روشن گرمای کمتری از طریق تابش از دست می دهند. عیب دیگر پیگمانتاسیون یا پُر رنگی پوست ممانعت از ساخت ویتامین D در بدن است. به طوری که در نواحی فقیرنشین، اطفال سیاه پوست بیشتر از سفید ها مستعد به راشیتیسم یا کمبود ویتامین D هستند، البته با توجه به این واقعیت که در سیاه پوستان مقاومت بیشتری نسبت به مالاریا، بیماری های انگلی و بیماری های عفونی، علی رغم اشعه ی آفتاب شدید و سوء تغذیه وجود دارد، به نظر می رسد تیرگی پوست یک پدیده ی ثانوی در روند تکاملی آنهاست .فاکتورهای ژنتیکی، نقش اولیه و اصلی را در تعیین درجه ی رنگ طبیعی پوست و پاسخ به اشعه ی آفتاب بازی می کنند. اختلافات نژادی بیشتر در شکل رنگدانه ای پوست است .

انواع تیرگی آن در موقع تماس با نور آفتاب

تیرگی فوری پوست که بیشتر در افراد سبزه بوجود می آید و موقتی است و همان گونه که به سرعت ایجاد می شود، به زودی هم ناپدید می شود.

افزایش تدریجی تیرگی پوست متعاقب قرمزی آن که ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از تماس با نور آفتاب وجود می آید.

انواع پوست از لحاظ رنگ

نوع یک و دو

این رنگ پوست مربوط به نژاد اروپایی است. این افراد پوست بسیار روشن و چشم های آبی دارند و در مقابل آفتاب به هیچ وجه برنزه نمی شوند و سوختگی پوست آنها سریع است.

نوع سوم و چهارم

این رنگ پوست که در افراد سبزه و آسیایی وجود دارد. این افراد در مقابل آفتاب برنزه می شوند و سوختگی پوست در آنها کم یا متوسط است.

نوع پنجم و ششم

این رنگ پوست که به طور عمیق پیگمانته(تیره) است و در افراد سیاه پوست وجود دارد. معمولاً این گروه در مقابل آفتاب مقاوم هستند.

حساسیت پوستی


بیماری های پوستی در بین سایر رشته های پزشکی از مواردِ اورژانسی کمتری برخوردار است ولی مواردی وجود دارد که هوشیاریِ بیمار و پزشک می تواند باعث نجات جان فرد شود. از شایع ‌ترین حالات واکنش ‌های دارویی است که طی سال ‌های اخیر با توجه به مصرف گسترده ی انواع داروها، این واکنش‌ های پوستی نیز از شیوع بیشتری برخوردار شده ‌اند. بسیاری از داروهایی که امروزه به طور شایع در منازل مشاهده می ‌شود، از جمله انواع آنتی ‌بیوتیک ‌های رایج، مُسکن‌ ها، به ویژه ضد التهاب ‌ها، داروهای ضد تشنج و ضد افسردگی و… همگی می ‌توانند به آسانی واکنش‌ های پوستی شدیدی را تولید نمایند که دخالت سریع پزشکی را می‌ طلبد.

 

حساسیت پوستی

 

طیف این واکنش ‌های پوستی بسیار گسترده بوده و از یک حساسیت و خارش مختصر گرفته تا واکنش‌ های عمومی، کهیرهای گسترده، واکنش‌ های عروقی شدید، سرخ شدن تمام بدن و خروج گسترده ی آب میان بافتی را می ‌تواند شامل شود ولی اهمیت این واکنش ‌ها موقعی آشکار می ‌شود که بدانیم یک واکنش ساده و بی ‌‌اهمیت می ‌تواند با ادامه ی درمان یا با مصرف دوباره ی همان دارو واکنش‌ های عمومی و شدیدی را ایجاد کند که کنترل آن مشکل یا حتی امکان ‌‌ناپذیر شود.

توصیه می‌ شود هر نوع واکنش پوستی در اثر مصرف دارو را جدی گرفته و در مورد قطع یا ادامه ی مصرف دارو با پزشک خود مشورت کنید. علاوه بر این، بیماران پوستی که به علت بیماری ‌های مزمن مانند پسوریازیس یا پمفیگوس تحت درمان‌های مداوم قرار می‌گیرند، هم باید متوجه عوارض خود بیماری و هم متوجه عوارض حاصل از درمان بوده و اطلاعات لازم را از طرف پزشک خود دریافت نمایند .

از دیگر واکنش ‌هایی که در زمینه ی پوست دخالت سریع پزشک را می‌ طلبد انواع سوختگی‌ ها است که باید بلافاصله وسعت و شدت سوختگی و مشخصات ماده ی سوزاننده مشخص گردد و بیمار تحت مراقبت ‌های ویژه ی سوختگی قرار گیرد. در ضمن برخی از عفونت ‌ها و آبسه های پوستی و زیر جلدی می ‌تواند بسیار مهم بوده و در صورت بی ‌توجهی، زندگی بیمار را تهدید کرده و یا به عوارض غیر قابل برگشت منجر شود.

از جمله ی این عفونت‌ ها می ‌توان به عفونت‌ ها و آبسه‌ های ناشی از تزریق در معتادان اشاره کرد که می‌ تواند عفونت ‌های خونی، آندکارویت، عفونت‌ استخوانی و … به دنبال آن حادث شود. گاهی نیز ترومبوز و انسداد وریدی به دنبال تزریق وریدی کوکایین دیده می ‌شود.

توجه داشته باشید که کراک نیز در واقع از ترکیبات کوکایین بوده و حتی عوارض شدیدتری را نسبت به ماده ی اصلی خود ایجاد می ‌نماید. زخم‌ های شدید و نکروزه در اثر مصرف هروئین نیز شایع است که تمام این عفونت‌ ها و زخم ‌ها در صورت عدم مداخلات پزشکی می ‌تواند باعث تهدید زندگی بیمار شود.

کلینیک زیبایی , کلینیک پوست و مو | جم کلینیک

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *